دستکش ها

دستکش های پزشکی

از دیر باز تا کنون دستکش ها نقش فعال و مهمی در زندگانی انسان ها ایفا کرده اند.میتوان گفت بشر در ابتدای امر برای جلوگیری از آسیب های نوسانات دما از دستکش استفاده می نموده است،اما امروزه دستکش ها را در صنایع مختلفی از جمله:پزشکی،آشپزی،سالن های آرایشی و بهداشتی،مشاغل حساس و سخت و… مشاهده می کنیم.در این مطلب قصد ما توضیحی مختصر در باب دستکش های پزشکی می باشد.

دستکش پزشکی چیست؟

دستکش های پزشکی(Medical Gloves) یکی از دسته های مهم تجهیزات حفاظت فردی می باشند و این امکان را برای استفاده کننده و بیمار فراهم می کنند که در برابر آلودگی به انواع عفونت و یا بیماری های گوناگون در طی مراحل مختلف پزشکی و یا عمل های حساس جراحی مصون بمانند.به نوعی میتوان گفت دستکش های پزشکی بخش عمده ای از استراتژی کنترل عفونت می باشند.

دستکش های پزشکی به صورت یکبار مصرف تولید می شوند و از پلیمر های گوناگونی مانند:لاتکس،لاستیک نیتریل،پلی وینیل کلراید و یا نئوپرن ساخته می شوند.دستکش هاید پزشکی خود به دو دسته:دستکش جراحی و دستکش معاینه تقسیم می شوند.

دستکش جراحی(Surgical Gloves)

دستکش های جراحی به دلیل اهمیت و حساسیت بالایی که در امر طبابت شاملشان میشود و چون عموما د ر اتاق های عمل و بخش های اورژانس مورد استفاده قرار میگیرند لذا فقط به صورت استریل عرضه می شوند و شامل دو گونه دستکش جراحی با پودر و دستکش جراحی بدون پودر می باشند.

در زمان های گذشته دستکش های جراحی پودری توسط پودر لیکوپودیم و تالک ساخته می شده اند اما امروزه با پیشرفت علم و فناوری به دلیل جلوگیری از حساسیت و عارضه های مختلف پوستی از پودر نشاسته ذرت در دستکش های جراحی پودری استفاده می شود اما شایان ذکر است که پودر نشاسته ذرت خود اگر در حین عمل جراحی با بافت های مختلف بدن بیمار تماس پیدا کند می تواند باعث ممانعت در جهت بهبود بیمار بشود به همین جهت عموما در عمل های جراحی و فعالیت های حساس و مهم پزشکی از دستکش های جراحی بدون پودر استفاده می شود و اما برای رفع نیاز به پودر،فرآیند های نوین و جدیدی در جهت راحت پوشیده شدن دستکش ها صورت گرفته است.

دستکش های جراحی ضمن دارا بودن از استاندارد های جهانی و میزان دقیق و حساسیت لامسه بالا و مناسب،شامل سایز بندی دقیق تری  نسبت به دیگر انواع دستکش ها می باشند.زیرا این دستکش ها در زمانی طولانی مورد استفاده پزشکان قرار می گیرند و به دلیل حساسیت های عمل های جراحی باید مهارت و چابکی دست جراحان را تضمین و تامین بکنند.لذا انتخاب دقیق سایز مناسب و تهیه جنس مرغوب دستکش های جراحی،دو عامل مهم در امر خرید و استفاده این دستکش ها می باشند.

دستکش های معاینه(Examination gloves)

دستکش های معاینه به صورت استریل و یا غیر استریل تهیه و توزیع می شوند و خود شامل دسته های گوناگونی می باشند،که در ادامه توضیح مختصری داده می شوند.

  • دستکش های وینیل
  • دستکش های نیتریل
  • دستکش های لاتکس
  • دستکش های نایلونی

دستکش های وینیل(Vinyl Gloves)

دستکش وینیل به دلیل ساخته شدن از ماده مصنوعی پلی وینیل کلرات(PVC) حساسیت به نسبت کمتری را شامل می شود.(کمتر از یک درصد)

یکی دیگر از موادی که در ترکیبات دستکش وینیل به کار رفته است Plasticizers  می باشد و باعث ایجاد قابلیت کشسانی مناسبی در این دستکش می شود.دستکش های وینیل ضخیم تر و گشاد تر از سایر دستکش های پزشکی می باشند و عموما می توان گفت دارای خاصیت چسبندگی نمی باشند.این دستکش ها در برابر مواد شیمیایی و روغنی مقاوم هستند و همچنین در هنگام استفاده از مواد:اسیدی،قلیایی و یا الکل ها مقاومت خوبی از خود نشان می دهند.طبعا به دلیل آزاد بودن این دستکش در دست ها،نیازی به وجود پودر در آن نیست و همچنین ماهیت استفاده از دستکش وینیل،در کوتاه مدت می باشد و برای استفاده بلند مدت باید پس از مدتی تعویض بشوند.

دستکش نیتریل(Nitrile)

میتوان گفت این نوع از دستکش ها در اواسط دهه 1990 از پلیمر سه گانه مصنوعی(اکریل،نیتریل و بوتادین مونومر) که از طریق لاستیک یک بار ولکانیزه شده و یا به زبانی ساده تر فرآیند پخت لاستیک به دست آمده است.البته نمونه های امروزی دستکش های نیتریل با فرآیندی نوین و بسیار حرفه ای تر ساخته می شوند.دستکش های نیتریل مصارف و استفاده های گوناگونی را شامل می شوند اما از آن جایی که این دستکش ها احتمال واکنش های آلرژیک را در بیماران کاهش بسزایی می دهند،عموما مورد توجه و استفاده دندان پزشکان می باشند و نیز در رنگ های مختلفی عرضه می شوند.(شایع ترین رنگ آن آبی می باشد.)

یکی دیگر از ویژگی های مفید و کار آمد این محصول عدم تغییر شکل در برابر سرما و گرما می باشد.

دستکش های لاتکس(Latex)

عموما دستکش های لاتکس در دو نوع طبیعی و مصنوعی تهیه و تولید می شوند.

نوع طبیعی دستکش لاتکس از گیاهان و درختان متفاوتی همچون درخت کائوچو به دست می آید و رنگ آن شیری می باشد اما نوع مصنوعی آن توسط فرمول های شیمیایی پیچیده ای همچون:پلیمریزاسیون  یکمونور مثل استایرن که با ماده فعال سطحی امولسیون شده، ساخنه می شود.

ظرافت و چسبندگی زیاد دستکش های لاتکس امکان لمس اشیا را به راحتی به ارمغان می آورد.این قابلیت مهم باعث شده است که از دستکش لاتکس عموما در اتاق های جراحی و بخش های اورژانسی استفاده بشود.

ضمنا دستکش های لاتکس در دو نوع پودر دار و بدون پودر ارایه می شوند. همچنین دستکش های لاتکس به سهولت امکان استفاده طولانی مدت را برای مصرف کنندگان به ارمغان می آوردند.

دستکش های نایلونی(Nylon Gloves)

دستکش های نایلونی به صورت یک بار مصرف و از جنس نایلون های شفاف تهیه و توزیع می شوند.

این دستکش ها مطلقا باعث بروز هیچ گونه حساسیت پوستی نمی شوند و این قابلیت از مهم ترین ویژگی های دستکش نایلونی می باشد. همچنین در محیط های گوناگونی همانند:مطب های پزشکی،سالن های آرایشی و بهداشتی،آشپزخانه ها،مصارف خانگی،آزمایشگاه ها و… مورد استفاده قرار می گیرند.

این روز ها دستکش های نایلونی  به دلیل کارآیی، قیمت و ضخامت مناسب یکی از محبوب ترین و پرفروش ترین دستکش های پزشکی در جهت مقابله و پیشگیری با بیماری کرونا می باشند.

دستکش های نایلونی کاملا یک بار مصرف می باشند و اکیدا توصیه می شود بعد از استفاده به صورت بهداشتی و صحیح دور انداخته شوند،این دستکش ها قابل ضد عفونی شدن  و استفاده مجدد و مکرر نمی باشند و ضمنا پیشنهاد می شود در مدت زمانی بیش تر از 4 ساعت از یک جفت دستکش نایلونی استفاده نشود و در صورت نیاز به استفاده بلند مدت از این دستکش در هر 4 از دستکشی جدید استفاده بشود.همچنین ذکر این نکته نیز حایز اهمیت است که دستکش های نایلونی باعث عدم نظافت  و ضد عفونی کردن دست ها نمی شوند و حتما حتی اگر از چند جفت دستکش نایلونی هم استفاده نمودید،توصیه می شود بلافاصله بعد از خارج کردن دستکش ها از دست های خود،به صورت صحیح و بهداشتی دست های خود را شست و شو دهید.

 

 

کلمات کلیدی : دستکش ، دستکش پزشکی ، دستکش لاتکس ، دستکش وینیل ، دستکش نیتریل ، دستکش جراحی ، دستکش با پودر ، دستکش بدون پودر ، دستکش نایلونی و  . . .

This entry was posted in . Bookmark the permalink.