بیماری ADHD

بیماری ADHD

در دنیای امروز، انسان ها با انواع مختلفی از بیماری ها روبه رو می شوند. هنگامی که صحبت از بیماری ADHD به میان می آید، اکثر افراد احساس می کنند که بیش فعالی تنها در کودکان رخ می دهد. اما با توجه به تحقیقات انجام شده، بیش فعالی در بزرگسالان دیده شده است اما ریشه اصلی بیش فعالی در کودکان شکل می گیرد. اختلال ADHD بزرگسالان مشکلات زیادی را به وجود می آورد اما با رشد علم در دنیا بیماری ADHD قابل درمان است. در ادامه به عوامل ایجاد بیماری و انواع روش های درمان آن خواهیم پرداخت.

بیماری ADHD چیست؟

اختلال نقص توجه و بیش فعالی ADHD از بیماری های است که در کودکان به وجود می آید. کودکان زمانی که دچار بیماری ADHD می شوند، بیش از حد فعال هستند و از تمرکز زیادی برخوردار نیستند. معمولا بیماری ADHD باعث می شود که افراد بدون فکر و اندیشه دست به انجام فعالیت بزنند.

بعضی از افراد، تعدادی از این علائم را در خود مشاهده می کنند اما هرگز دچار نقص توجه و بیش فعالی نیستند. زمانی می توان گفت که فرد دچار بیماری ADHD است که در برقراری ارتباط، شغل و تحصیل با مشکل روبه رو است.

بازه سنی ADHD

بازه سنی بیماری

ADHD اصلی ترین اختلال رفتاری در بازه سنی کودکی و بلوغ است. طبق آمار بهداشت جهانی، حدود 3 تا 5 درصد کودکان پیش از رسیدن به سن هفت سالگی دچار این بیماری می شوند. بیش ترین میزان شیوع بیماری ADHD در دوران ابتدایی برای کودکان و در زمان بلوغ برای بزرگسالان رخ می دهد. در صورتی که به موقع از وجود بیماری ADHD مطلع شوید، می توانید آن را به راحتی درمان کنید.

علت بوجود آمدن بیماری

هنوز علت اصلی بروز بیماری ADHD به صورت دقیق مشخص نشده است. عوامل بسیاری در ایجاد بیماری ADHD تاثیر دارد. برخی از متخصصین معتقدند که علت اصلی این بیماری، ژنتیک است.

اثرات بیماری

بیماری بیش فعالی عوارض مختلفی دارد که به شرح زیر است:

  • ضعف در تحصیل و یادگیری
  • عدم پذیرش با قانون های اطراف
  • اختلال در فعالیت های روزمره زندگی
  • عدم سلامت فیزیکی
  • ترغیب برای مصرف مواد مخدر و الکل
  • روابط متشنج
  • عدم سلامت ذهنی
  • اختلالات خلقی

اکثر بزرگسالان در هنگام ابتلا به بیماری ADHD دچار افسردگی، اختلال دو قطبی یا بسیاری از اختلالات خلقی می شوند. بیماری ADHD می تواند فرد را با مشکل زیادی در این زمینه روبه رو کند.

  • اختلالات اضطراب

معمولا افرادی که به دلیل ADHD دچار اختلال اضطراب می شود، سن زیادی دارند. اختلال اضطراب در این افراد می تواند باعث نگرانی و از دست دادن کنترل اعصاب شود.

  • اختلالات شخصیتی

کسانی که دچار بیماری ADHD هستند، احتمال ابتلا به اختلال شخصیتی مانند اختلال شخصیت مرزی یا اختلال شخصیت ضد اجتماعی در آن ها بالا است.

  • ناتوانی در یادگیری

افرادی که با بیماری ADHD روبه رو هستند، معمولا در تحصیل و مدرسه موفقیت های زیادی کسب نمی کنند.

به طور کل می توان گفت که بیماری ADHD در بیماران باعث انواع مختلفی از اختلالات روانی می شود.

درمان بیماری

خبر خوش!

در دنیا هنوز بیماری های مختلفی مانند سرطان خون وجود دارد که تاکنون روشی برای درمان آن یافت نشده است اما خوشبختانه امکان درمان افراد مبتلا به بیماری ADHD وجود دارد و افراد در هنگام تشخیص بیماری می توانند با مراجعه به متخصصین این حوزه، درمان خود را آغاز کنند.

انواع روش های درمان بیماری ADHD

برای درمان این بیماری باید از روش و متدهای مختلفی استفاده کرد تا درمان به صورت کامل انجام شود. روش های درمان بیماری ADHD به شرح زیر است:

  • دارو درمانی
  • روان درمانی
  • خانواده درمانی
  • درمان خانگی
  • رفتار درمانی

دارودرمانی ADHD

داروها

متخخصین این حوزه، پنج نوع دارو برای درمان ADHD پیشنهاد می کنند که مصرف آن می تواند علاوه بر کاهش اختلال روانی، باعث بهبود بیماری در افراد شود.

  • متیل فنیدات (methylphenidate)
  • دگزامفتامین (dexamfetamine)
  • لیزدگزامفتامین (lisdexamfetamine)
  • اتموکستین (atomoxetine)
  • گوانفاسین (guanfacine)

برخی از این داروها برای درمان بیماری ADHD استفاده نمی شود، بلکه برای افزایش تمرکز و کاهش تنش تجویز می شود که کودک یا بزرگسال بتواند عملکرد بهتری در یادگیری داشته باشد.

داروهای محرک

برای کنترل و از بین بردن این بیماری، باید از داروهای محرک کمک گرفت. این داروها می توانند میزان مواد شیمیایی در مغز را متعادل سازد.

انواع مختلف داروهای محرک

انواع مختلف داروهای محرک برای درمان بیش فعالی عبارتند از:

  • متیل فنیدات کنسرتا
  • ریتالین
  • دگزامفتامین (Dexedrine)
  • دگزامفتامین-آمفتامین (Adderall XR)
  • lisdexamfetamine

این داروها می توانند به درمان اختلال ADHD بپردازند. معمولا بازه مصرف این داروها متفاوت است و به دو شکل کوتاه اثر و طولانی اثر وجود دارد.

داروهای دیگری نیز برای درمان بیماری ADHD تجویز می شود. این داروها معمولا شامل داور اتوموکستین (Strattera) یا داروهای ضد افسردگی مثل بوپروپیون (ولبوترین) است. این دارو ها به نسبت محرک ها کندتر روی بیماری اثر می کند و نیاز به زمان دارد. این داروها به دلیل اثربخشی پایین برای بیماری هایی با دوز پایین پیشنهاد می شود.

نکته

مصرف هرکدام از این داروها در افراد، متفاوت است و باید شیوه مصرف باتوجه به نظر پزشکان انجام شود. برخی از این داروها لازم است که هر روز مصرف شود. در صورتی که بیماری دیگری دارید، حتما به متخصص اطلاع دهید؛ زیرا ممکن است پزشک در تجویز برخی از داروها تجدید نظر کند.

اگر زمان تشخیص ابتلای بیمار به ADHD در بزرگسالی صورت بگیرد، پزشک عمومی و متخصص باید با بیمار در ارتباط با این که کدام دارو یا شیوه های درمانی برای بیمار مناسب است، مشورت کنند.

اگر یکی از این داروها به بیمار تجویز شود، در ابتدا بیمار باید میزان اندکی دوز را مصرف می کند. سپس متخصص با بررسی میزان اثرات دارو بر بیماری و عوارض جانبی آن، اطمینان لازم برای مصرف دارو را پیدا کند. در بعضی مواقع به دلیل عوارض زیاد، متخصص دارو را برای بیمار قطع می کند. پس بهتر است برای بهبود درمان، هر چند هفته با متخصص ارتباط برقرار کنید.

روان درمانی:

برای درمان بیماری ADHD بزرگسالان نیاز به حضور روان درمان برای بیمار است که در پروسه درمان بیماری همراه باشد. روان درمان می تواند در موارد زیر به بیمار کمک کند:

  • افزایش زمان مدیریت و مهارت های سازماندهی
  • افزایش اعتماد به نفس
  • آموزش شیوه کاهش رفتارهای هیجانی
  • حذف عوامل استرس ساز در زندگی
  • افزایش مهارت مقابله و حل مشکلات
  • بهبود عزت نفس
  • افزایش امید به زندگی
  • آموزش برقراری بهتر ارتباطات اجتماعی

درمان رفتاری شناختی:

در این شیوه درمان، تلاش می شود که بیمار بتواند رفتار خود را به شکل صحیح مدیریت کند و افکار منفی را از خود دور کند. در واقع، این روش مبتنی بر گفتگو با فرد است که در نهایت به تغییر نحوه تفکر می انجامد. این نوع درمان، شیوه برخورد بیمار با چالش های زندگی را در منزل یا محیط کار فراهم می کند. علاوه بر این موارد، روش های مقابله با افسردگی را به بیمار آموزش می دهند.CBT را می توان یا به شکل انفرادی تحت نظر یک درمانگر یا به شکل گروهی انجام داد که تاثیر بسزایی بر درمان اختلال روانی دارد.

خانواده درمانی:

این نوع درمان، مشاوره به افراد خانواده و شیوه صحیح برخورد با بیمار ADHD است تا بیمار در شرایط مناسبی قرار بگیرد.

درمان های خانگی:

از آنجایی که بیماری ADHD یک اختلال پیچیده است و برای افراد متفاوت است، ارائه توصیه برای تمامی افراد دشوار است. اما برخی از توصیه ها زیر ممکن است مفید باشد:

  • در ابتدای روز، لیستی از کارهایی که باید انجام دهید را تهیه کنید.
  • از انجام فعالیت های زیاد دوری کنید.
  • فعالیت های ضروری را در روز تقسیم بندی کنید.
  • فعالیت های خود را روی فریزر یا ماشین بچسبانید.
  • یک تقویم برای ملاقات با دوستان و همکاران تهیه کنید تا در آن زمان ها را ثبت کنید.
  • اطلاعاتی را که لازم دارید در پوشه ها یا سیستم به صورت منظم طبقه بندی کنید.
  • وسایل خود را همیشه در یک مکان مشخص قرار دهید.

رفتار درمانی (Behavior therapy):

به طور کل رفتار درمانی معمولا شامل مدیریت رفتار است. در این روش بیمار را با استفاده از محرک های مختلف تشویق می کنند که برای کنترل بیماری ADHD خود تلاش نماید. در رفتار درمانی حمایت از بیماران مبتلا به ADHD مورد توجه است.

کودکان ADHD:

اگر فرزند شما مبتلا به ADHD است، با استفاده از رفتار درمانی می توانید انواع رفتارهایی را که می خواهید در فرزندتان نهادینه کنید. این روش به کمک خانواده ها آمده است تا بتوانند در درمان این بیماری، همراه آن ها باشند. درمان بیماری ADHD در کودکان به دلیل ویژگی های خاص آن ها، دشوار است. در ادامه شما را با انواع روش های درمانی، ویژه کودکان آشنا خواهیم کرد.

روش های درمان کودکان ADHD:

  • تغییر رفتار کودک
  • روان درمانی
  • آموزش به والدین
  • آموزش مهارت های اجتماعی
  • رژیم غذایی
  • مصرف مکمل ها

تغییر رفتار کودک:

آموزش ویژه به کودکان کمک می‌کند تا بتوانند به آسانی در مدرسه درس بخواند. داشتن یک رویه ی ثابت می‌تواند به بسیاری از کودکان مبتلا به بیماری ADHD کمک کند.اصلاح رفتار، شیوه هایی را برای جایگزینی رفتارهای بد با رفتار خوب آموزش می‌دهدتا پروسه درمان به بهترین شکل به نتیجه مطلوب برسد.

روان درمانی:

مشاوره می‌تواند به کودک مبتلا به ADHD کمک کند تا روش های بهتری برای کنترل عواطف و احساسات فرا بگیرد. روان درمانی اعتماد به نفس کودک را افزایش می دهد.

آموزش به والدین:

اگر فرزند شما مبتلا به ADHD است، باید والدین برنامه های آموزشی مخصوصی را فرابگیرند، تا بتوانند با بازی میزان توجه و تمرکز کودکشان را بالا ببرند.

این برنامه آموزشی معمولا در گروه های 10 تا 12 نفره برگزار می شود. هر کدام از این برنامه ها شامل 10 تا 16 جلسه است که جمعا حدود 32 ساعت برنامه آموزشی خواهد بود. بسیاری از افراد احساس می کنند که کسانی که در این دوره ها شرکت می کنند، اصولا والدین خوبی نیستند اما در واقع هدف از این دوره ها این است که به والدین در ارتباط با شیوه مدیریت رفتار، آموزش داده شود. این آموزش ها باعث درک بهتر و بیشتر والدین نسبت به فرزندانشان می شود.

آموزش مهارت های اجتماعی:

آموزش مهارت های اجتماعی شامل مشارکت و حضور فرزند شما در موقعیت هایی مختلف، رعایت نوبت و همکاری است. هدف از چنین آموزش هایی، این است که کودک یادبگیرد در موقعیت های اجتماعی مختلف به چه شکل باید رفتار کند.

رژیم غذایی:

کودکان مبتلا به ADHD باید یک رژیم غذایی سالم و متعادل داشته باشند. بعضی از موادغذایی احتمال دارد که باعث وخیم تر شدن علائم ADHD شود.

پس بهتر است آنچه را که در طول روز کودکتان مصرف می کند را یادداشت کنید و به متخصص نشان دهید تا در صورت مشکل، برنامه رژیم غذایی صحیحی را برای کودکتان تهیه کند.

مکمل:

طبق تحقیقات انجام شده، مکمل های اسیدهای چرب امگا 3 و امگا 6 برای کودکان مبتلا به ADHD مفید می باشد. اما در صورتی که کودک شما مکمل های مختلف مصرف می کند، آن را به پزشک متخصص اطلاع دهید؛ زیرا برخی از این مکمل ها می تواند با داروهای تجویز شده تداخل داشته باشد. در این صورت عوارض جبران ناپذیری را به دنبال خواهد داشت. در مدت و میزان مصرف مکمل ها باید دقت کرد و نباید بیش از حد از مکمل ها استفاده کرد.

سایر روش های درمانی:

شیوه های دیگری برای درمان ADHD وجود دارد که برای برخی از مبتلایان به این بیماری مفید است. با این حال باید در تمامی مراحل درمان، هرگونه استفاده از دارو یا تغییر رژیم غذایی و انجام فعالیت های مختلف را با پزشک در میان گذاشت.

تشخیص ADHD

تشخیص ADHD:

برای تشخیص این بیماری تست و ابزار ویژه ای وجود ندارد و تشخیص متخصصان، بر اساس پاسخ والدین کودک یا خود فرد به سوالات تشخیصی است. جمع آوری اطلاعات از دوستان و اطرافیان دور و نزدیک فرد مبتلا، می تواند برای تشخیصی دقیق تر کمک کننده باشد. این افراد می توانند معلمان یا مربیان مدرسه و دوستان باشد.

نکته اصلی این است که برای تشخیص مبتلا بودن به ADHD، فرد باید از علائم بی‌توجهی، بیش‌فعالی و تکانش‌گری که در بالا ذکر شد، برخوردار باشد و حداقل به مدت شش ماه این علائم در افراد ظاهر شود. البته این علائم باید کودک یا بزرگسال را دچار مشکل در کارکردهای روزانه کرده باشد. تشخیص این بیماری را فقط به پزشکان، در این زمینه محول کنید؛ زیرا تعدادی از افراد غیر متخصص به راحتی، شلوغی و شیطنت کودکان را به معنای وجود اختلال ADHD در آن ها می دانند.

حرف آخر

از همین الان، اگر احساس می کنید که برخی از نشانه های این بیماری در کودک یا اطرافیانتان دیده می شود، بهتر است با مراجعه به متخصصین این حوزه خیال خود را آسوده کنید. این نکته را مدنظر داشته باشید که در صورتی که بیمار درمان نشود، می تواند عوارض جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد. پس بهتر است لحظه ای در مراجعه به متخصصین کوتاهی نکنید.

نظرات